De historie van de triathlon

Triathlon is een Grieks woord: "tri" betekent drie en "athlon" betekent wedstrijd. Een triathlon is dus een sportactiviteit die uit drie wedstrijden bestaat. De triathlon is ontstaan in 1978 toen enkele vrienden in een bar op Hawaii zich af vroegen welke sport het zwaarste zou zijn. Zwaar in de zin van: het meest uitputtend voor het uithoudingsvermogen. In het gesprek aan de bar ontstond het idee om de drie belangrijkste wedstrijden op Hawaii achter elkaar te beoefenen. Het avontuur was, te kijken of dat vol te houden was. Deze evenementen waren:

• de waikiki rough water zwemwedstrijd over 3,8 km,
• de wielerwedstrijd van Oahu over 180 kilometer en
• de marathon van Honolulu over 42,192 meter.

Zo ontstond de triathlon. Deze klassieke afstand wordt aangeduid als de Lange Afstand Triathlon. Omdat deze afstand zo groot is kunnen alleen goed getrainde atleten aan deze wedstrijd deelnemen. Doordat de triathlon inmiddels verschillende onderdelen, afstanden en leeftijdscategorieën kent, is de sport voor iedereen toegankelijk geworden. Ongeacht of je jong of oud, man of vrouw, prof of amateur bent.

De triathlon verovert Nederland

Hoe is deze ontwikkeling in Nederland gegaan? Aan het begin van de Nederlandse geschiedenis met betrekking tot de triathlon dienen zeker de namen van Hans Dieben en Rudolf Degenaar genoemd te worden.In het midden van de zeventiger jaren startten zij in Den Haag de uithoudingsvermogen-vierkamp, die over twee dagen verspreid werd georganiseerd. Op zaterdag werd rond Den Haag 85 kilometer gefietst en 100 ronden geschaatst, op zondag werden 3 kilometer gezwommen en 30 (later 25) kilometer hard gelopen.

In 1981 werd de eerste echte triathlon door deze heren georganiseerd, waarbij de winnaar luisterde naar de naam Gregor Stam. Er namen 11 atleten aan deel, waarvan er slechts 4 de finish bereikten. Ook het volgende jaar vond dit evenement plaats en weer won Stam.

Een aantal atleten, onder aanvoering van Joop van Zanten (de 1e voorzitter van de NTB van 1987-1999) en Hans Dieben, kwam op het idee om naar de triathlon van Hawaii af te reizen. Dat idee werd binnen een maand of vier gerealiseerd en zo kenden we reeds in 1982 een vertegenwoordiging op de plek waar de bakermat van de triathlon-historie ligt. Bij thuiskomst werd door bovengenoemde heren, aangevuld met Michel Lukkien, het idee geopperd om iets dergelijks ook in Nederland te organiseren. Zo ontstond in 1983 de triathlon van Almere. De organisatie van dit evenement lag in handen van de Stichting Triathlon Nederland (STN), die in aanvang nauw verbonden was met de organisatie van Almere. Later zou uit de STN de Nederlandse Triathlon-Bond (NTB) ontstaan.

Successievelijk ontstonden wedstrijd-, tucht- en arbitragereglementen en een reglement voor de organisatie van wedstrijden. Weer later ontfermde de NTB zich over de wintertriathlons en de duathlons, vormen van duursport die iets later tot ontwikkeling kwamen dan de oorspronkelijke triathlon. Deze ontwikkeling lijkt nog niet ten einde. Nadat de Europese (ETU) en Wereld triathlon Bond (ITU) werden opgericht is een begin gemaakt met het indelen en benoemen van bepaalde typen triathlons. Zo werden bijvoorbeeld de Sprint Afstand, Olympische Afstand, de Midden Afstand, en de Lange Afstand triathlon gedefinieerd.

Begin jaren '90 groeide de triathlonsport in Nederland enorm snel. Vreemd is dat niet, omdat Nederlanders uitermate geschikt zijn voor de combinatie van zwemmen, fietsen en lopen. Na een daling aan het einde van de jaren '90 lijkt het ledenaantal van de NTB zich de laatste jaren te stabiliseren en zelfs weer iets te groeien.